وقف نامه

وقف نامه عملی است حقوقی که به موجب آن شخص عین مالی را از ملکیت خود خارج ساخته  از هر گونه نقل و انتقال اداری و قهری بطور کامل مصون نگاه میدارد و منافع آن را در امور خیریه به گونه خداپسند به طور دائم به جریان می اندازد کسی که مالی راوقف برای مدیریت و سرپرستی عین موقوفه و تقسیم منافع و اجرای نیات معین می کنند متولی و کسی که واقف برای نظارت بر کار متولی معین می نماید ناظر گویند. موقوفات از جهت مصرف بر دو قسم عام و خاص تقسیم می گردد.

ساختار واقف نامه:

1.  تحمیدیه : بسمله هو الواقف علی السرائر یا هوالواقف علی الضمائر برخی مواقع در تحمیدیه وقف از واژه هایی همچون هو الله یا بسم الله تعالی شانه نیز استفاده می گردد که بسم الله تعالی شانه بیشتر برای فرامین مالی به کار برده می شود.

2.     دیباچه

3.     مشخصات کامل واقف

4.     شرط تحقق وقف که معمولا قصد قربت است .

5.     اظهار صیغه

6.     کلی گوئی جهت مصرف

7.     موقوفه در قبات و مختصات و حدود اربعه آن

8.     مخارج (وظایف متولی)

9.     متولی فعلی و سیستم انتخاب متولیان بعدی

10. متولی در صورت انقراض نسل

11. الفاظ تشریفاتی دال بر وقوع عقد و قبض و قبولی متولی

تاریخ تحریر

مراهنه نامه

مالی نزد طلبکار برای اطمینان است ، چنانکه اگز طلب اورا ندهد، طلبش را از آن مال استیفا نماید. گرودهنده را داراهن و گرو گیرنده را مرتهن خود مورد گرو را رهن یا عین مرهونه می گویند.

مترادفات آن ، سند رهن و رهن نامه می باشد تحمیدیه خاصی برای مراهنه نامه در نظر گرفته شده است

ساختار مراهنه نامه:

1.     مال المراهنه

2.     مشخصات صاحب طلب مرتهن

3.     مشخصات مدیون

4.     فرصت ادای دین (زمان مک رهن)

5.     عین مرهونه و حدود اربعه آن

6.     صیغه رهن (اظهار صیغه به گونه کتبی)

7.     مصالحه بین راهن و مرتهن

8.     صیغه صلح

9.     تاریخ رهن (تاریخ تحریر)

برگرفته از درس استاد  محسن روستایی – شیراز ۱۳۹۱

تقسیم نامچه: تقسیم نامه ،نامه

این واژه دارای ۲ مترادف است : ۱. افرادنامه       ۲. تسهیم نامه

یکی از اسباب شرکت و مشارکت است ،مالی است که از طریق ارث منتقل می گردد از این دوره مباحث فقهی تقسیم را ذیل شراکت آورده اند این سند اعلب مانند یک نقشه بسیار دقیق و قطع کوچک اطلاعاتی را ارائه می دهد . پس عنصر اصلی تقسیم نامچه :

۱. شراکت                        ۲. وراثت     می باشد.

این سند اغلب همانند یک نقشه بسیار دقیق و قطع کوچک اطلاعاتی را ارایه می دهد.

مبایعه نامه

هر سندی که مبتنی بر ارکان خرید و فروش باشند را گویند.

مبایعه نامه بر ۲ قسم است :

۱مبایعه نامه قطعی

۲مبایعه نامه شرطی

فروش نامه ها همان مبایعه نامه ها هستند . سند فروش ، بیع نامه، سند مبایعه، قطعی، مقاله ابتیاعی و قباله مالکیت که همگی از مترادفات مبایعه نامه است .

ساختار مبایعه نامه:

1.     تحمیدیه: هو المالک بالاستحقاق

2.     خطبه

3.     شروع متن و محل وقوع عقد و معامله

4.     مشخصات بایع

5.     شرائط تحقق عقد

6.     عبارت صحیح درمبایعه .اظهار صیغه به گونه کتبی.

7.     مشخصات مشتری

8.     مبیع: مورد معامله قرارگرفته شده

9.     ثمن

10. قبض و اقباض: عبارت وقوع عقد دال بر ایجاد و قبول

11. تاریخ تحریر

طلاق نامه

طلاق از جمله ایقاعات می باشد . یکی از طرفین ازدواج می توان ‍پیوند را قطع نماید این واژه در لغت دو معانی گره گشودن،رها گشتن و..طلاق در شرع برای برطرف کردن قید نکاح است در طلاقنامه ما تحمیدیه نداریم.

ساختار طلاق نامه:

1.     شروع متن

2.     مشخصات کامل زوج

3.     نام مطلقه

4.     اظهار صیغه طلاق

5.     شرائط ضمن عقد طلاق

6.     تاریخ تحریر

اسناد شرعی

اسناد شرعی اسنادی هستند که نوعی عقد یا ایقاعات در آنها وجود دارد مانند اجاره نامه ها وصیت نامه ها، نذرنامه ها، وقف نامه ها، اقرارنامه ها، شهادت نامه ها، مصالحه نامه ها و... در اسناد شرعی عنصری سند شناسی به نام سجلات وحودد ارد نوعی نسخ هماهنگی داریم و سواد نویسی – تمامی اسناد شرعی ساختار سند شناسی مشخصی دارند مقدمه فهرست نویسی ، سند شناسی است .

نمونه هائی از اسناد شرعی:

*صداق نامه: نوعی سند مکتوبی است که حاوی ارکان ازدواج باشد. قسمتهای گوناگون صداق نامه به شرح ذیل می باشد:

۱.  عناوین صداق نامه: قباله نکاحیه، قباله مناکحه، نکاح نامه، عقد نامه ، عقد نامچه، عقدنامه ازدواج ، مهرنامه ، سند ازدواج ، قباله زناشوئی که تمامی اینا مترادفات صداق نامه است .

۲.     ساختار صداق نامه:

که ممکن است تمامی مواد بالا را در بربگیرد اما اصطلاحات کاربردی آنها متفاوت است .

۳.     تحمیدیه: هوالمولف بین القلوب

۴.  دیباچه: مشخصات کامل زوج همراه با توصیفات ادبی. مشخصاتی کامل زوجه همراه با توضیحات و شرائط لازم برای ازدواج

۵.     صداق: میزان مهریه تعیین و مشخص گردیده

۶.     اظهار صیغه نکاح دائم

۷.     تاریخ تحریر

برات

سندی است دیوانی و مالی  . این سند از ۴ قسمت مشخص تشکیل شده است که از جمله اسناد مالی و ملاک داد و ستدهای پولی بوده و به حواله ای گفته می شد که جهت وصول مبلغی از در امد مفرد مربوط به دولت و حکومت و به عهد منبعی مشقص و یا شخصی معین صادر می گردید.

ترکیبات سند برات:

۱.صدور حساب  ؛ ام الحساب؛ که در این بخش موضوع برات مشخص می گردد که این موضوع شامل مواجب.مستمری. مقرری. الواصل. تکلیف. وظیفه است . حدود۴۹ عنوان و موضوع برات وجود دارد.

۲.تاریخ برات : که با فاصله ای مشخص ‍پس از صدور حساب می آید. تاریخ سال فقط ذکر می گردد آنهم تنها به سال ترکی .

۱.مبلغ برات : که با خط سیاق نوشته می شده و بصورت حروفی هم نوشته می شد و بعد نصف آن را نیز می نوشتند که کسی نتواند آن را تغییری دهد یا دستی در آن ببرد.

۲.منبع و محل پرداخت برات: کمی پایین تر از مبلغ، نام شخص یا منبعی که مبلغ برات به وسیله او یا ابواب جمعی او بایستی پرداخت شود و با ذکر تاریخ صدور برات و باز این قسمت را مهر می کردند.

القاب تکریمی

القابی هستند با عناوینی احترام آمیز. برای عالیترین صاحب منصبان حکومتی درزمان صفویان.

درزمان قاجار عناوینی احترام آمیز برای مناصب نسبتا ‍پایین کشوری و لشکری.

یوز باشی:

فرمانده ۱۰۰ نفر از غلامان دربار را یوزباشی می گفتند.

امیر تومان:

فرمانده ۱۰۰۰۰ نفر از سپاهیان و غلامان را گویند.

امیر نیم تومان:

فرمانده ۵۰۰۰نفر از غلامان و سپاهیان را گویند.

نخستین همایش بین المللی میراث مشترک ایران و هند

نخستین همایش بین المللی میراث مشترک ایران و هند امروز پنج شنبه 4 مهرماه با مشارکت سازمان اسناد و کتابخانه ملی در قم برگزار می شود.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران،  در این همایش که توسط مجمع ذخائر اسلامی قم و موسسه تاریخ علم و فرهنگ و با همکاری و مشارکت سازمان اسناد و کتابخانه ملی و چندین نهاد، سازمان و دانشگاه برگزار می شود،  میراث تمدنی و فرهنگی مشترک با هند در حوزه های مختلف ادبیات، تاریخ، نسخ خطی، موسیقی، عرفان و دین به بحث و نظر گذاشته می شود و  آخرین مطالعات در خصوص هندشناسی و مطالعات ایرانی هندی را ارائه خواهدشد.

برپایی نمایشگاه اسناد روابط ایران و هند، نمایشگاه‌  معماری ایرانی و هندی، نمایشگاه آثار نسخه‌های خطی و چاپی با محوریت هند، نمایشگاه گروهی عکس هند، نمایشگاه صحافی سنتی ایرانی و نمایشگاه کتاب شبه قاره که مربوط به آثار چاپ شده در ایران با موضوع شبه قاره هند است، از جمله برنامه‌های این همایش به شمار می‌رود.

هم چنین برگزاری کارگاه آموزشی تفاوت‌های سبک بین مینیاتور ایرانی و هندی و پنل پخش فیلم های مستند با موضوع هند نیزاز برنامه‌های دیگر این همایش است.

گفتنی است اولین همایش بین‌المللی میراث مشترک ایران و هند در دانشگاه مفید قم برگزار می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر به آدرس سایت همایش رجوع کنید

خالق کتابهای بی‌بی درگذشت

خالق کتابهای بی‌بی درگذشت

محمد زهرایی مدیر نشر کارنامه درگذشت. کتاب‌دوستان و کتاب‌شناسان زهرایی را می‌شناسند. کتاب‌های او در کتابفروشی‌ها می‌درخشد. خودش می‌گفت تاج سر صنعت نشر ایران است و درست می‌گفت. در مراحل آماده‌سازی کتاب، وسواسی بی‌نظیر داشت.ایده پرداز بود. روزی برایم گفت که برای چاپ کتاب پیامبر و دیوانه مقدار زیادی کاغذ پاکت‌های رادیولوژی خریده است به قیمت بسیار نازل. پیامبر و دیوانه را روی آن چاپ کرد به چه زیبایی به طوری که  تیراژ بالای آن تعجب نجف دریابندری را هم برانگیخت.

ایده‌های او بلافاصله توسط همکارانش استفاده می‌شد و زهرایی از این کار لذت می‌برد. همیشه بدنبال ظرافت بود. حتی در صفحه شناسنامه بسیاری از کتاب‌هایش نامی از محمد زهرایی نیست اما ماهور درخشانی هست که نام مستعارش بود و با این ظرافت‌ها می‌خواست مشتاقانش را بدنبالش بکشاند. مادرش را بسیار دوست می‌داشت و بی‌بی خطاب می‌کرد. پس از درگذشت او و به یاد او یکسری از کتابهایش را ذیل " کتاب‌های بی‌بی در قطع جیبی " منتشر نمود تا قدردان مادر باشد.

زهرایی به دیدار بی بی رفت و ما را با کتابهای بی‌بی تنها گذاشت.

یادداشت از: سید محمود سادات بیدگلی